MCM magazine, juli 2003

Dialoog, een beeld van woorden
Joanna Paskiewicz vroeg mij als deelnemer voor haar project ‘Dialoog’. Misschien wel in navolging van het project Maak ‘M Na, dat ik in 2002 initïeerde en coördineerde. Destijds heb ik 35 Groninger kunstenaars, zowel figuratief als abstract, elkaars kunstwerk laten namaken, in een door mij vooropgesteld schema. Ze wisten van te voren niet wiens kunstwerk ze kregen. Joanna Paskiewicz moest mijn schilderij namaken, zo hebben we elkaar ontmoet.
Ik kende haar kunstwerken al eerder. Door het gebruik van letters of afrikaans aandoende symbolen in haar werk, viel het mij op. Het gaf me samen met haar achternaam, een ‘exotische oostblok’ sfeer die je niet snel ziet in Nederland. Bij ‘Dialoog’ weet je ook niet hoe het werk eruit ziet. Donderdag 8 mei werd mijn nieuwsgierigheid omgezet in een eerste blik. Mensen zeggen weleens dat een eerste indruk nooit een tweede keer gemaakt kan worden. Wel kan je je verdiepen in een eerste indruk. Dus las ik daarna haar bijgesloten tekst:

“Wat is belangrijk?
Wat is belangrijker voor mij? Het woord of het beeld? Ik denk steeds, dat het woord, met zijn gigantische emotionele kracht, ‘vliegt’ boven verschillende sociale achtergronden.
Met ‘LA! LA! VIE!’ probeer ik een soort van resumé te maken. Woord verandert in beeld – beeld in woord, via de kleurenkombinatie met rust, met evenwicht, probeer ik optimistisch te zijn over het thema van dit schilderij: ‘La Vie’.
Ik probeer… Werkende op dit schilderij maak ik mijzelf optimist die zingt: “La! La! La! Helaas, ik kan niet het verschil reduceren, het verschil tussen de (naïeve) intentie van kunstenaar en realiteit. Paradoxaal… Dit werkwas gemaakt korte tijd na de Tweede Golfoorlog.
Joanna Paskiewicz

Nu maak ik zelf schilderijen ‘Zonder titel’ maar ben daarnaast uitermate geïnteresseerd in het woord. De betekenis of meerdere betekenissen van een titel kunnen een afbeelding op andere benen zetten of een extra laag aan het kijken toevoegen. Vanuit mijn eigen schilderkunst, op het moment abstracte stadslandschappen, is het vervolgens een leuke uitdaging om op een schilderij in te gaan die letters en uitroeptekens op het doek heeft staan. Een beeld van woorden is nog dwingender dan alleen een bijbehorende titel.

Bij een dialoog in de realiteit heb je naast het verbale ook met lichaamstaal te maken. De ‘body’ van het schilderij, de beeldtaal van Joanna bevat letters die je leest terwijl je naar het schilderij kijkt. Een extra laag bovenop het lezen van de abstracte beeldtaal, een opzichzelfstaande taal die ik al jaren als inspiratiebron beschouw.
La la vie, de letters door elkaar geschud, in zoete pastelkleuren op een lichtgrijze achtergrond. Mij ontgaat niet de ironie van ‘la la vie’, wat volgens haar tekst ook de bedoeling is. Een echte optimist zal het daarentegen niet ironisch opvatten, een vrijheid van beschouwen en bevinden die hier in Nederland gelukkig bestaat. In tegenstelling tot ‘Maak ‘M Na’, reageer ik beeldend op een kreet en niet specifiek op de geschilderde afbeelding. Een dialoog die zich nu afspeelt tussen het te maken doek en mij, tussen mijn hand met de kwast en mijn gedachten. Het schilderij van Joanna Paskiewicz hangt er wel continu naast, zodat het kan blijven ‘roepen’. Als het af is zal het in de Globe ook naast elkaar hangen. Het ligt dan aan de beschouwer in hoeverre zich tussen de schilderijen een dialoog afspeelt. Of tussen de schilderijen en degene die kijkt. Het beeld zal het zelf moeten doen. Dat is het mooie van een dialoog, je kunt een gesprek proberen te sturen maar niet bepalen.

© Aimée Terburg

Locatie: Eeterie de Globe, Humanitas, A-kerkhof ZZ nr 22, Groningen, 2 juni t/m september
O peningstijden 10-16.00 uur, restaurant van 17.00-20.00 uur, za en zo gesloten
Eerste duo: Onno Broeksma - Matthijs Hendriks; Tweede duo: Joanna Paskiewicz – Aimée Terburg;

Gegevens kunstenaars:
Joanna Paskiewicz: Geboren in Warschau, journalist in Warschau van 1973- 1987, vanaf 1987 in Nederland werkzaam als kunstenaar en freelance journalist
Aimée Terburg: Geboren in Groningen, afgestudeerd aan academie Minerva in 1994, beeldend kunstenaar; schilderijen en projecten (MALL, Maak ‘M Na, Buro Reis)